جعبه لایتنر
Nov 30
مطالب آموزشی متفرقه 21 Comments
جعبه لایتنر که مشابه آن در ایران بیشتر با نام جی ۵ شناخته شده باشه یک چیز جادویی نیست بلکه فقط ابزاری است که به شما کمک می کند تا بهتر از توانایی هاتون استفاده کنید. من به عنوان کسی که بیش از ۷ سال از این روش کمک گرفتم سعی می کنم تا تجربه ی این چند ساله رو که از جاهای مختلف بدست آوردم براتون اینجا بنویسم. اگر سوالی بود خوشحال می شم که بشنوم.
دوچرخه و این حرفها!
دوستی می گفت خیلی از چیزها مثل دوچرخه هستند، شما می تونید به محض اینکه دیدیدشون بپرید و سوارش بشید اما مطمئن باشید که در این صورت تا سالها و شاید برای همیشه نمی تونید با خیلی از قابلیت های پیشرفته ی اون کار کنید، چون از ابتدا اصولی یاد نگرفتید.
این مورد هم شامل همین مسئله میشه، شما می خواهید تکنیکی رو یاد بگیرید که از این به بعد هر روز با اون کار می کنید پس باید دقت کنید که یک شروع خوب داشته باشید. البته در این مورد در انتها بیشتر توضیح می دم اما فقط خواستم بگم که عجله نکنید، تا آخر رو خوب بخونید بعد وارد عمل بشید چون شما قراره در تمام روزهای آینده ی زندگی تون (حداقل تا وقتی که چیزی برای یادگرفتن وجود داشته باشه) با این وسیله سروکار داشته باشید و یک شروع بد می تونه این رو خیلی سخت و غیر قابل تحمل کنه.
لایتنر چیست؟
یا بهتره بگیم کیست! لایتنر دانشمندی است که روی روش های یادگیری و به خاطر سپاری کار کرده. نتایج تحقیقات او نشون داد که برای انتقال اطلاعاتی که یاد می گیرید به حافظه بلند مدت باید در فواصل خاصی مطلب یادگرفته شده تکرار شود. در غیر این صورت در مدت زمان کمی مطلب به کلی به فراموشی سپرده می شود. اما در صورتی که این فواصل زمانی برای تکرار رعایت شود مدت فراموشی (بدون هیچ تکراری در آینده) به چندین سال می رسد. و از آنجا که به احتمال خیلی زیاد در طول این چندین سال مطلب مذکور بازهم برای شما تکرار خواهد شد، می توان امیدوار بود که مطلب هرگز فراموش نمی شود. بهترین زمانبندی تکرار یک مطلب به این صورت نتیجه گیری شد که روز اول، دو روز بعد، چهار روز بعد، هشت روز بعد و پانزده روز بعد مطلب را مطالعه مجدد کنید.
توجه! متاسفانه فردی که چندان تمایلی به نام بردنش ندارم در ایران این تحقیق علمی را به عنوان اختراع خودش ثبت کرده و با هزینه های هنگفتی به فروش این وسیله در ایران می پردازد. جلوتر که برویم متوجه می شوید که هیچ نیازی به خرید این وسیله ندارید و به راحتی می توانید آن را بسازید.
جعبه لایتنر
برای آنکه رعایت این فواصل زمانی به خصوص برای تعداد زیادی از مطالب سخت است جعبه ای ساخته شد تا رعایت این فواصل را آسان کند. در این روش شما مطلبتان را روی قطعه ایی از کاغذ به این ترتیب می نویسید که روی کاغذ یک سوال یا یک علامت و نشانه ایی برای مطلبی که باید به خاطر سپرده شود را می نویسید و در پشت کاغذ هم پاسخ را که همان مطلب مذکور است می نویسید. مثلا برای یک لغت انگلیسی نمونه از کاغذ ها به صورت زیر است:
روی کاغذ
![]()
پشت کاغذ
![]()
البته این که چه علامت و نشانه ایی را برای یادگیری مطلب روی کاغذ بنویسید بستگی به شما و تکنیک یادگیریتان دارد. مثلا بعضی ها ترجیح می دهند یک لغت را در جمله به خاطر بسپارند و … .
نوع و حجم مطلبی که روی کاغذ می نویسید و حتی اندازه کاغذ هم بستگی به خود شما دارد اما به این نکات توجه کنید:
-
شما قرار است هر روز تعداد نسبتا زیادی از این کاغذها را مرور کنید، بنابر این مطلبتان را کوتاه انتخاب کنید تا مطالعه آنها شما را خسته نکند. مثلا یک کاغذ را طوری بنویسید که در کمتر از ۵-۶ ثانیه بتوانید آن را مرور کنید.
-
اندازه کاغذها را طوری انتخاب کنید که با حمل دائم آنها مشکل نداشته باشید. شما باید همیشه این یادداشت ها را (با استفاده از وسیله ایی که بعدا توضیح می دم) همراه داشته باشید تا از وقت های مرده تان استفاده کنید.
تا اینجا شما آماده کردن یادداشتها رو یادگرفتید اما برای زمانبندی مرورها نیاز به یک ابزار ساده دارید: جعبه لایتنر. در زیر ساختار کلی این جعبه را از بالا می بینید:

همین طور که میبینید این جعبه به ۵ خانه تقسیم شده. توجه کنید که x در اینجا نماینده یک دسته از کاغذ هایی است که مطالب را روی آنها نوشته ایید. یک دسته کاغذ تعدادی از کاغذهاست که شما امروز مرور کرده اید. اندازه های خانه ها حدودی است، برخی می گویند که برای x اندازه یک سانتی متر را در نظر بگیرید و خانه ها را یک سانتی، دو سانتی و . . . بگیرید. این اندازه ها برای خانه های کوچک تر اولی مثل خانه اول و دوم مناسب است اما با عنایت به این نکته که قطر یک دسته کاغذ نهایتا چند میلیمتر می شود، برای خانه های سوم و چهارم و به ویژه پنجم این اندازه ها خیلی زیاد بوده و لازم نیست. پس اگر می خواهید جعبه جمع و جور تری داشته باشید من به ترتیب این اندازه ها رو پیشنهاد می کنم:
-
یک سانت
-
دو سانت
-
سه سانت
-
چهار تا پنج سانت
-
شش تا هشت سانت
خوب حالا باید برید سراغ آماده کردن جعبه،
وقتی آماده شد می تونید برگردید و مطلب رو ادامه بدید. جعبه رو با مقوا به سادگی می تونید بسازید اما اگر به دنبال دوام بیشتر هستید می تونید بعدا که استفادتون بیشتر شد و اندازه ها دستتون اومد با چوب یک جعبه بهتر برای خودتون بسازید.
برای فاصله انداختن بین دسته های یک خانه می توانید از یک کاغذ با ارتفاع بیشتر از فیش ها، کاغذ رنگی و یا هر شاخص دیگری استفاده کنید.
فواصل زمانی و روش مطالعه
فواصل زمانی تکرار مطلب براساس روز تنظیم شده یعنی در یک روز شما باید دسته ی جلویی تمام خانه ها را مطالعه کنید. روش مطالعه به این صورت است که ابتدا از آخرین خانه ی جعبه که تعداد دسته های درون آن کامل شده، یک دسته را برمی دارید و سوال روی هر فیش را بخوانید و اگر توانستید پاسخ دهید آن را به خانه بعدی (در مورد خانه پنجم به بیرون جعبه)، پشت آخرین دسته ی موجود، و اگر نتوانستید پاسخ دهید آن را به خانه اول انتقال دهید (توجه کنید که این فیش های برگشتی با فیش های خانه اول که باید امروز مرور شوند قاطی نشوند) با این کار شما برای یک دسته در انتهای (کنونی) جعبه جا باز کرده اید. حالا می توانید به خانه قبلی برگردید و یک دسته از آن را بردارید، آنهایی را که بلد هستید به خانه جلوتر پشت بقیه فیش ها و آنهایی را که بلد نیستید به خانه اول منتقل کنید. هر روز باید این کار را برای تمام خانه هایی که تعداد دسته های آنها تکمیل شده است تکرار کنید.
ممکن است فکر کنید این کار خیلی وقت گیر است اما مطمئن باشید که اگر فیش ها را خلاصه بنویسید مرور ۵ دسته از جعبه (به ازای تمام خانه های پر شده) حداکثر ۲۰ دقیقه از شما زمان می گیرد اما نتیجه درخشان خواهد بود.
روش پر کردن جعبه
پر کردن جعبه مانند مرور است، قاعده ایی که آنجا گفته شد کلی است و اینجا هم صدق می کند. در روز اول شما تعدادی فیش (بهتر است در روز های اول تعداد فیش ها زیاد نباشد تا خسته کننده نباشد) را پس از مرور، به عنوان دسته اول وارد خانه اول می کنید. فردا تنها خانه ی پر شده خانه اول است، لذا از آن یک دسته بر می دارید، هرچه بلد بودید به خانه دوم و هرچه بلد نبودید به خانه اول می فرستید. پشت دسته اول خانه دوم یک جدا کننده می گذارید و تعدادی فیش جدید هم به خانه اول اضافه می کنید. فردا بازهم باید از خانه اول بخوانید و به خانه دوم بفرستید، روز سوم باید ابتدا از خانه دوم و بعد از خانه اول مطالعه کنید و به همین ترتیب تا فیش ها از خانه پنجم خارج شوند.
یک نکته خیلی مهم در مورد مطالب ضروری مثل لغات زبان این است که شما نیاز دارید که مطلب را از هر دو طرف بلد باشید. یعنی اگر لغت را دیدید معنی اش را بدانید و اگر به مفهوم لغت برخوردید لغت باید به ذهنتان بیاید. لذا وقتی فیش را از طرف اول (لغت به معنی) مطالعه کردید و از خانه پنجم خارجش کردید، وقت آن است که آن را از طرف دوم (معنی به لغت) در خانه اول قرار دهید. البته در تکرار دوم لغت خیلی سریع به خانه پنجم می رسد و کمتر پیش می آید که در جعبه باقی بماند اما همین تکرار سریع برای استفاده لغت در جاهایی مانند مکالمه و یا نوشتن خیلی موثر است.
نمونه جعبه کامل شده

نظم مرور
نظر بعضی ها این است که در مورد این روش اگر یک یا چند روز فاصله بیفتد هم اشکالی ندارد. اما اگر دقت کنید متوجه می شوید که فیشی که تا خانه چهارم رفته اگر سر وقت مرور نشود به خانه اول بر می گردد و همه زمان های قبلی شما به هدر می رود. بنابراین حتما هر روز مرور کنید تا اولا عمرتان تلف نشود ثانیا از کار با جعبه زده نشوید.
همراه بردن
بهترین کار این است که تمام دسته های مطلب امروز را با خودتان ببرید تا در وقت های مرده مثل داخل تاکسی، اتوبوس، ترافیک و . . . مطالعه کنید، این طوری خودتان هم از استفاده از این روش لذت می برید زیرا یادگیریتان را به زمانی غیر ممکن منتقل کردید. اینجا تنها جایی است که توصیه می کنم کیف های آماده ی این ابزار را خریداری کنید تا بتونید فیش ها رو همراهتون ببرید:

Jun 24, 2009 @ 10:59:36
باسلام ،از اطلاعات مفيدتون كه در اختيار ما گذاشتيد تشكر مي كنم .
Sep 06, 2009 @ 22:12:46
سلام. ممنون (خدا قوت)
Sep 29, 2009 @ 00:58:23
سلام
دوست عزیز، شما از یکطرف نخواستی اسم اون آقایی که اختراع رو مصادره به منفور کرده بیاری،
از اونطرف جملهی اول مطلبت (جعبه لایتنر که در ایران شاید بیشتر با نام جی ۵ شناخته شده باشه) این شائبه رو ایجاد میکنه که لایتنر همون جی۵ه و فرقی با هم ندارن.
اگه حوصله داری لطفا اصلاحش کن.
متأسفانه هنوز هم خیلیها هستن که فکر میکنن این دو تا یکی هستن!
از ترکبکهای بنده هم ظاهرا یکیش اضافی فرستاده شده؛ اگه ممکنه پاکش کنید
Oct 01, 2009 @ 08:02:02
با سلام و تشکر از دقت شما. جمله رو اصلاح می کنم.
در مورد ترک بک ها همه چیز اتوماتیک انجام شده. در صورت امکان اونم حذف می کنم.
Sep 17, 2010 @ 06:31:44
ممنون خیلی جالب بود. چند روزه دارم استفاده میکنم و راضیم.
Oct 15, 2010 @ 07:31:47
برای شما روشنی عشق آرامش و فراوانی نعمت های الهی را آرزومندم
Dec 27, 2010 @ 21:54:52
سلام.ممنون از توضیحاتتون.میشه بگید کیفشو کجا میشه تهیه کرد یا یه نمونه شکلشو بذارین؟
Sep 25, 2011 @ 09:14:59
الان دقیقا نمی دونم اما اون موقع ها روبروی دانشگاه تهران، سر در اصلی، یه پاساژ بود که طبقه پایینش می شد همه امکاناتش رو خرید. امیدوارم بتونید پیداش کنید.
Dec 29, 2011 @ 23:13:48
اگه دقیقا با دقت کارهایی رو که گفتین انجام بدم واقعا کلمه ها یهیچ وقت یادم نمیره؟ ممنون میشم که جوابم رو بدین
Jan 08, 2012 @ 02:28:02
سلام
واقعا از اطلاعاتتون ممنون
اومیدوارم موفق و پیروز باشید
Jan 13, 2012 @ 00:53:07
سلام
با انجام این کارها زمان فراموشی هر کلمه به بیش از چندین ماه می رسه که اگر شما تو این مدت مجددا با اون کلمه سرو کار داشته باشید طبیعتا زمان فراموشی خیلی بیشتر میشه. این کارها در حقیقت شانس فراموشی رو خیلی خیلی کم می کنه. هیچ وقت فراموش نکردن وجود نداره!
Feb 25, 2012 @ 11:45:00
با سلام
من جی 5 رو استفاده کردم جعبه لایتنر رو هم ساختم واستفاده کردم فرقی باهم ندارن حالا اقایی که این وسیله رو به عنوان اختراع ثبت کرده باید فرقشون رو بگه بصورتی که قابل ثبت باشه.
من خودم 2تا اختراع ثبت کردم فکر نکنم تفاوتش انقدر باشه که قابل ثبت باشه.
Aug 09, 2012 @ 01:11:48
بسیار عالی بود. فردی که شما اسمش رو نبردی اسمش آقای مالکی بوده و توی کرج هم استارت زده. بنده هم به شدت مخالفش هستم، چونکه خودم از جعبه استفاده می کنم و میشناسمش.
Dec 23, 2012 @ 21:29:12
توضیحات عالی بود ممنونم
Jan 05, 2013 @ 03:28:26
سلام! خسته نباشید.
می خواستم بدونم می شه واسه ی چند درس مثلا زسیت و زمین و شیمی همزمان از یک جعبه لایتنر استفاده کرد؟
Apr 10, 2013 @ 00:57:06
چرا که نه، لایتنر کل حافظه شماست، حتی غیر از درس هم میشه.
Apr 21, 2013 @ 00:34:05
عزیز دلم لایتنر با جی 5 فرق میکنه .اگه بتنونی کامل بری تو بحرش میبینی هیچ ربطی بهم ندارند..قبول جی 5 ترتیب خونه هاش که منظورم همون 5 تا خونست تا حد زیادی شبیه لایتنره ..ولی مشخصه اصلی جی 5 اینه که جی به زمان وابسته نیست بر خلاف لایتنر که ملاکش روزهای شماست.هر کدوم از خونه های اون بر اساس تعداد و طول و اندازه برگه ها با هم از یک تناسب خاص پیروی میکنند .یعنی اگه شما به جای برگه جی 5 که مثلا 1 میلیمتر است یه برگه 1.2 میلیمیتری بذاری ترتیب جعبه کاملا به هم میخوره.بعدش جی 5 تو بهترین حالت مطلب از توش 3 ماهه میاد بیرون در حالی که لایتنر 1 ماهست.و یه مطلب به خاطر اینکه تو حافظه بلند مدت شما بره باید 3 الی 6 ماه تکرار بشه نه 1 ماه….
من خیلی تو این قضیه یادگیری جی 5 و لایتنر ازمون وخطا کردم تا متوجه شدم. از دوستان اگه کسی خواست جعبه لایتنر رو با روشی بهتر وراهتر انجام بده با ایمیل من تماس بگیره…
May 20, 2013 @ 04:30:30
اینا دیگه لازمه ی دکان و دستگاه درست کردنه، مثل اینکه کاغذ باید قطرش این قدر باشه و اونقدر باشه، فکر نمی کنم به یادگیری ملت ربطی داشته باشه. مسئله اینه که برای اینکه یه چیزی رو به اسم خودشون ثبت کنن خوب باید این چیزا رو هم بهش بچشبونن که بگن این مال منه و با مال بقیه فرق می کنه.